Belge ve Kayıt İncelemesi
Fatura, sözleşme, bordro, banka, kasa, muhasebe kaydı ve ödeme belgeleri arasındaki bağlantı ile işlem izinin değerlendirilmesi.
Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik
Özel Denetim ve Mali İnceleme
Dernek, vakıf ve proje mali süreçlerini; fon kuralları, onaylı bütçe, muhasebe kayıtları, banka hareketleri, harcama belgeleri, satın alma ve iç kontrol düzeni açısından inceleyerek risklerin erken belirlenmesine ve denetime hazırlığa destek oluyoruz.
Amaç ve Yaklaşım
Mali inceleme yalnızca belge kontrolü değildir
Etkili bir mali inceleme; işlemin kayıtlarda bulunmasının yanında bütçeyle ilişkisini, fon kurallarına uygunluğunu, yetkili onaylarını, ödeme izini, satın alma sürecini ve raporlara doğru yansıtılıp yansıtılmadığını birlikte değerlendirir. Amaç, mevcut durumu görünür kılmak, düzeltilebilir eksikleri belirlemek ve kuruluşun iç kontrol yapısını güçlendirmektir.
Bütçe ve Fon Uygunluğu
Harcamaların onaylı bütçe, proje dönemi, faaliyetler, uygun maliyet kuralları ve fon sağlayıcı koşullarıyla karşılaştırılması.
İç Kontrol ve Raporlama
Görevler ayrılığı, onay, satın alma, varlık yönetimi ve raporlama süreçlerindeki risk ve iyileştirme alanlarının belirlenmesi.
İnceleme kapsamı
- Proje sözleşmesi, bütçe ve fon sağlayıcı kurallarının incelenmesi
- Muhasebe kayıtları ile harcama belgelerinin karşılaştırılması
- Banka, kasa ve ödeme hareketlerinin kontrolü
- Personel, seyahat, hizmet, ekipman ve diğer giderlerin değerlendirilmesi
- Satın alma, teklif, sözleşme, teslim ve ödeme dosyalarının incelenmesi
- Bütçe sapmaları, dönem uygunluğu ve kur dönüşümlerinin kontrolü
- Teknik ve mali raporlar arasındaki tutarlılığın değerlendirilmesi
- Bulgu, risk, eksik belge ve düzeltme önerilerinin raporlanması
Hangi durumlarda yararlıdır?
- Fon sağlayıcı raporu veya dış denetim öncesinde
- Yönetim ya da denetim kurulunun özel inceleme talebinde
- Proje devri, kapanışı veya sorumlu değişikliğinde
- Bütçe aşımı, eksik belge veya uygunsuzluk şüphesinde
- Birden fazla proje ve fonun birlikte yürütüldüğü yapılarda
- İç kontrol ve mali yönetim sistemini geliştirmek isteyen STK'larda
Çalışma Süreci
Kapsam belirlemeden bulguların kapatılmasına
İncelemenin amacı, dönemi, proje veya işlem kapsamı ve beklenen çıktı başlangıçta yazılı olarak netleştirilir. Uygulanacak yöntem, incelenecek kayıtların niteliği ve risk düzeyine göre belirlenir.
Kapsam ve Belge Listesi
İncelemenin amacı, dönemi, bütçe kalemleri, işlem evreni ve gerekli belge listesi belirlenir.
Risk Değerlendirmesi
Tutar, işlem türü, fon kuralları, önceki bulgular ve iç kontrol yapısına göre öncelikli alanlar seçilir.
İnceleme ve Doğrulama
Kayıt, belge, bütçe, banka, satın alma ve raporlar karşılaştırılır; gerekli açıklama ve destekleyici kanıtlar alınır.
Rapor ve İyileştirme
Bulgular, etkileri ve öneriler raporlanır; eksiklerin giderilmesi ve kontrol süreçlerinin iyileştirilmesi izlenebilir.
Yetki ve Sorumluluk Ayrımı
Mali inceleme, denetime hazırlık ve bağımsız denetim ayrıdır
- USPM tarafından belge düzeni, fon uygunluğu ve iç kontrol odaklı ön inceleme
- Eksik belge, bütçe sapması ve uygulama risklerinin tespiti
- Düzeltici işlem ve denetime hazırlık yol haritası
- Yönetim ve proje ekiplerine anlaşılır bulgu sunumu
- Gerekli hâllerde yetkili meslek mensuplarıyla koordinasyon
Bu çalışma, kapsamına göre mali inceleme ve denetime hazırlık desteğidir. Güvence görüşü içeren bağımsız denetim ile ISA 800 veya ISA 805 kapsamında özel amaçlı bağımsız denetim raporları, ilgili mevzuat uyarınca yalnızca yetkili bağımsız denetçi tarafından düzenlenir.
Sık Sorulan Sorular
Özel mali inceleme ile bağımsız denetim aynı şey midir?
Hayır. Mali inceleme; belirlenen kayıt, belge, bütçe ve süreçlerin değerlendirilmesine yöneliktir. Bağımsız denetim ise yetkili bağımsız denetçi tarafından ilgili standartlara göre yürütülen ve güvence görüşü içerebilen ayrı bir çalışmadır.
ISA 800 ve ISA 805 hangi durumlarda gündeme gelir?
ISA 800 özel amaçlı finansal tabloların, ISA 805 ise tek bir finansal tablo veya belirli bir unsur, hesap ya da kalemin bağımsız denetiminde uygulanabilir. Kapsam ve standart seçimi yetkili bağımsız denetçi tarafından değerlendirilir.
İncelemede bütün harcamalar kontrol edilir mi?
Kapsama göre tüm işlemler incelenebilir veya risk, tutar ve işlem türüne dayalı örnekleme uygulanabilir. Yöntem çalışma başlamadan önce kuruluşla netleştirilir.
Eksik ya da uygunsuz işlem bulunursa ne olur?
Bulgunun niteliği, mali etkisi ve riski açıklanır; tamamlanabilecek belgeler, düzeltilebilecek kayıtlar ve güçlendirilmesi gereken kontrol adımları için öneri sunulur.
İnceleme dış denetimden önce yapılabilir mi?
Evet. Sözleşme, bütçe, muhasebe, banka, harcama ve satın alma dosyalarının ön kontrolü, eksiklerin bağımsız denetim öncesinde belirlenmesine yardımcı olabilir.
Ön Değerlendirme
Destek Talebiİnceleme ihtiyacınızı ve kapsamınızı birlikte belirleyelim.
Proje dönemi, fon sağlayıcı, bütçe, işlem hacmi ve karşılaştığınız mali riskler hakkında bilgi paylaşın.